Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej

Odnośniki

  • Powstanie Warszawskie

Powstanie Warszawskie

Walka. O wolność, o honor, o Polskę. 1 sierpnia minęła 76. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego, które było jedną z najtragiczniejszych kart w dwudziestowiecznej historii naszego kraju. Decyzję o wybuchu tego zrywu narodowowyzwoleńczego podjął komendant główny Armii Krajowej, generał Tadeusz „Bór” Komorowski. Ówczesne władze polskie, zarówno premier jak i Naczelny Wódz, przebywały w tym czasie w Londynie i nie chciały wziąć na siebie odpowiedzialności za rozpoczęcie powstania.

             Na decyzję o podjęciu walki wpływ miało kilka czynników – militarnych i politycznych, ale również presja społeczna. Zbrojne powstanie przeciwko okupantowi było jednym z głównych zadań największej konspiracyjnej armii świata – Związku Walki Zbrojnej, który później przekształcił się w Armię Krajową. Jego wybuch uzależniano, między innymi, od sytuacji okupanta. Dowódcy doszli do wniosku, że powstanie w kraju powinno się rozpocząć wtedy, gdy Niemcy będą ponosili ostateczną klęskę. Polski zryw miał „dobić” agresorów.

             Plany powstańcze zaczęły się krystalizować już w 1943 roku, kiedy Niemcy doznali klęski na Wschodzie i zaczęli wycofywać się z terenu ZSRR. Przekroczenie przez Sowietów przedwojennej granicy II Rzeczypospolitej na początku 1944 roku stało się bodźcem do rozpoczęcia przez Armię Krajową akcji „Burza”, z której jednak stolica została wyłączona w marcu.

             Z końcem lipca, w oczekiwaniu na ostateczny sygnał do walki, ogłoszono pogotowie oddziałów AK. Niestety, mobilizacji konspiracyjnego wojska nie udało się ukryć przed okupantem. 1 sierpnia o godz. 17 wybuchło Powstanie Warszawskie. W momencie jego rozpoczęcia tylko ok. 2,5 tys. żołnierzy było wyposażonych w broń palną. Łącznie walkę podjęło ok. 50 tys. mężczyzn i kobiet zrzeszonych w Armii Krajowej. Ich zamiarem było opanowanie Warszawy i uwolnienie jej spod niemieckiego jarzma. Po wybuchu Powstania do walki przyłączyły się także inne organizacje podziemne, wspierając żołnierzy AK.

             Zapasy amunicji były przewidziane na kilka dni. Tyle także miał, zgodnie z planem, potrwać sam zryw. Poświęcenie walczących sprawiło, że opierali się Niemcom przez 63 doby. Powstanie było zrywem ludzi młodych. Większość żołnierzy w trakcie okupacji dopiero wkraczała w dorosłość. Do walki o wyzwolenie stolicy przystąpili także małoletni. Młodsi członkowie Szarych Szeregów wraz z kilkunastoletnimi dziewczętami pełnili role łączników i sanitariuszy. Starsi harcerze z bronią w ręku walczyli i ginęli na pierwszej linii frontu. Szacuje się, że 65% powstańców miała mniej niż 25 lat.

             Działania wojenne toczyły się na całym lewym brzegu Wisły – objęte nimi były Wola, Żoliborz, Stare Miasto, Śródmieście, Ochota, Mokotów, Powiśle i Czerniaków. Prawobrzeżna Praga po czterech dniach zaprzestała walki, z uwagi na miażdżącą przewagę strony niemieckiej w tamtym rejonie.

             Warto przypomnieć, że jedna z powstańczych barykad nosiła nazwę „Żyrardów”. Znajdowała się ona przy ul. Bielańskiej 8 a swoje miano wzięła od położonego nieopodal firmowego sklepu tekstylnego pod takim szyldem.

             Nocą, z 2 na 3 października 1944 r., podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych. W trakcie dwumiesięcznych walk straty polskie wyniosły ok. 16 tys. zabitych i zaginionych, 20 tys. rannych i 15 tys. wziętych do niewoli. W wyniku nalotów, ostrzału artyleryjskiego, ciężkich warunków bytowych oraz masakr urządzanych przez oddziały niemieckie zginęło od 150 do 200 tys. cywilnych mieszkańców stolicy. Na skutek walk oraz systematycznego wyburzania miasta przez Niemców zniszczeniu uległa większość zabudowy lewobrzeżnej Warszawy.

             Nie oceniajmy, czy decyzja o rozpoczęciu walk była słuszna. Doceńmy to, że tysiące ludzi przelewały swoją krew w obronie stolicy naszego kraju. Wolność i honor nie mają przecież ceny… Pamiętajmy! Cześć i chwała Bohaterom!

 

Dagmara Bednarek, GCI

  • Powstanie Warszawskie
  • Powstanie Warszawskie
  • Powstanie Warszawskie
  • Powstanie Warszawskie

« wstecz

Kalendarz historyczny

«październik 2020»
P W Ś C P S N
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31

Wsparli nas

Odwiedź nas - zapraszamy!

WSTĘP WOLNY

W sprawie zwiedzania prosimy o wcześniejszy kontakt.

 

IZBA PAMIĘCI ZIEMI MSZCZONOWSKIEJ

Aleksandra Kacprzak - tel. 667 841 959

Barbara Gryglewska – tel. 531 997 560

mail: ipzm@izba.mszczonow.pl

IZBA PAMIĘCI RODZINY MAKLAKIEWICZÓW

Magdalena Podsiadły - tel. 605 869 094

Aleksandra Kacprzak - tel. 667 841 959

mail: izba.maklakiewicz@gci.mszczonow.pl

 

W sprawach pilnych prosimy o kontakt

z Gminnym Centrum Informacji w Mszczonowie

tel: 46 857 30 71

Skontaktuj się z nami

Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej

96-320 Mszczonów, ul. Warszawska 23

mail: ipzm@izba.mszczonow.pl

Aleksandra Kacprzak - 667 841 959

Barbara Gryglewska - 531 997 560

Izba Pamięci Rodziny Maklakiewiczów
 
96-320 Mszczonów, ul. Kościuszki 1
 
tel.: 605 869 094
 
mail: izba.maklakiewicz@gci.mszczonow.pl

Archiwalia Izby Pamięci

Copyright Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone.