Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej

Odnośniki

  • -

Sztandar 25. pułku artylerii samochodowej ciężkiej - DAR OBYWATELI M. MSZCZONOWA.

Okupacja niemiecka zakończyła się dla mieszkańców Mszczonowa 16 stycznia 1945 roku. Tego dnia miasto zostało   zdobyte przez sowieckich żołnierzy z   47. brygady  pancernej   gwardii płk. Mikołaja Kopyłowa z 9. korpusu pancernego gen. mjr. Mikołaja Wiedieniejewa,   wchodzącego w skład 2. armii pancernej gwardii 1 Frontu Białoruskiego.  Nacierające od strony Grójca oddziały Armii Czerwonej   stoczyły w bardzo mroźną noc  z 15 na 16 stycznia walki na przedpolach Mszczonowa  i rankiem wdarły się na miejskie ulice, gdzie  sprawnie rozprawiły się ze stacjonującą tu  hitlerowską załogą.

W lutym 1945 roku w  Mszczonowie zakwaterowani zostali  polscy żołnierze z 25. pułku artylerii samochodowej ciężkiej, którym dowodził pułkownik Piotr Fizin. Mieszkańców Mszczonowa i żołnierzy połączyła przyjaźń, której symbolem stał się pułkowy sztandar - dar mszczonowian.  Towarzyszył on 25. pułkowi w najtrudniejszych chwilach. W dniach 26-27 kwietnia kiedy artylerzyści pod Neudorf, skutecznie odpierali  kontrataki nieprzyjaciela. Podczas obrony  przeprawy  2. Armii WP na Szprewie. W trakcie zdobywania Bad Schandu, a także w krwawych bojach na terenie Czechosłowacji.  Sztandarem ofiarowanym przez mieszkańców Mszczonowa  żegnano poległego w boju dowódcę pułku płk. Piotra Fizina, który niestety nie doczekał chwili, kiedy to pułkowy poczet sztandarowy uczestniczył w paradzie zwycięstwa, jaka odbyła się 24 czerwca 1945 r. na Placu Czerwonym w Moskwie.

Autorem pomysłu ufundowania sztandaru dla 25 pułku  był  Stanisław Cichal. W składzie komitetu fundacyjnego, który miał zająć się zrealizowaniem zaproponowanego przez Cichala przedsięwzięcia znaleźli się obok niego: burmistrz Bronisław Romaszewski, skarbnik komitetu Jan Ciszewski,  Marian Pniewski,  Zygmunt Kraszewski, Jerzy Siennicki,  Kazimierz Lachocki,  Irena Kuranowa, Tomasz Szustkiewicz, Stanisława Borowiec, aptekarz Wincenty Szumiata, Kazimierz Baka, Stanisława Zielonka i inni, których nazwisk nie można już dziś ustalić. Sztandar haftowany był w   pracowni  Ireny Kuranowej,  z domu Pniewskiej. Pod jej kierownictwem pracowała grupa mszczonowskich hafciarek -  Janina Lipińska,  Wanda Szustkiewicz, Michalina Chojecka, Jadwiga Ciszewska, Stanisława Borowiec, Maria Lipińska i  Zofia Zajączkowska. Pieniądze i cenne przedmioty  na sfinansowanie daru dla wojska mszczonowianie przekazywali  chętnie. Jedna z mieszkanek, Maria Wałek ofiarowała na ten cel swój prezent ślubny-  amarantowy materiał z 1936 roku.

Projekt sztandaru, przy pomocy Jerzego Siennickiego,  opracował inż. Zdzisław  Bartnik, bohater powstania warszawskiego, który po jego upadku znalazł schronienie w Mszczonowie.  Według jego rysunku  hafciarki wykonały na  głównej stronie sztandaru Białego Orła oraz napis HONOR  i OJCZYZNA, 1945, DAR OBYWATELI  M. MSZCZONOWA. Po drugiej stronie wyhaftowany został Krzyż Virtuti Militari i nazwa pułku (25 PUŁK ARTYLERII SAMOCHODOWEJ CIĘŻKIEJ). Pod koniec marca, po kilku tygodniach intensywnej pracy,  sztandar był  gotów. 25 pułk  stacjonował już wtedy w Bolesławcu, oczekując na forsowanie Nysy Łużyckiej. 14 kwietnia na zaproszenie mszczonowian przybyła do miasta pułkowa delegacja, w której najstarszym rangą był  porucznik Mikołaj Jachimowicz, uczestnik bitwy pod Lenino. Towarzyszyli mu:  podporucznik Adam Bronowicki,  kapral Władysław Wołc, kapral Marian Jaczyński, szeregowiec Bartłomiej Bar i szeregowiec Jan Matraszek. Żołnierze wzięli udział w nabożeństwie, jakie zostało odprawione w mszczonowskim kościele parafialnym p.w. Świętego Jana Chrzciciela. Po Mszy Świętej  doszło do przekazania sztandaru. W uroczystości  uczestniczyli wszyscy członkowie komitetu fundacyjnego. Poczet sztandarowy mszczonowian i drużynę  honorową pocztu tworzyli członkowie  MO, występujący  mundurach Wojska Polskiego. Zaszczytna funkcja chorążego przypadła w udziale  Stefanowi Lipińskiemu. Milicjantom asystowali rodzice chrzestni sztandaru – Stanisława  Borowiec i Marian  Pniewski.

Wojskowa delegacja ze szczególnym  DAREM MSZCZONOWIAN powróciła do swojej jednostki 16 kwietnia 1945 r., gdy  to znad  Nysy Łużyckiej ruszyła  do natarcia 2.  Armia Wojska Polskiego i działający w jej składzie l Korpus Pancerny, do którego należał 25. pułk artylerii samochodowej ciężkiej.  Dowódca pułku  przyjął więc sztandar na polu bitwy. Relację z przebiegu tego wydarzenia zamieszczono  w gazecie frontowej PANCERNI:  „Stoimy w lesie. Niedaleko przed nami walczy dzielnie piechota .W porębie leśnej przy swych maszy­nach stoją w karnym ordynku czołgiści płk. Fizina. Panuje nastrój uro­czystego skupienia. Część dział samochodowych płk. Fizina poszła wcześniej do boju. Do pancerniaków przemawia teraz płk Fizin. Obok niego w otoczeniu pocztu sztandarowego  powiewa pięknie haftowany sztandar. Jest to dar mieszkańców Mszczonowa dla naszych pancerniaków, przywieziony dziś z kraju przez por. Jachimowicza."

25. pułk artylerii samochodowej ciężkiej swój szlak bojowy zakończył w Mielniku. Za mężną postawę został odznaczony Orderem Krzyża  Grunwaldu III klasy. Jego  sztandar  znajduje się obecnie w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie i wszyscy,  którzy go oglądają mogą  odczytać  umieszczony na nim napis: DAR OBYWATELI M. MSZCZONOWA.

 

Na podstawie materiałów

Społecznego Komitetu Obchodów

600 –lecia Miasta Mszczonowa  (z 1976 roku)

oprac. Piotr Dymecki

  • -
  • -
  • 1945-Poświęcenie sztandaru 25 PAP.
  • Przekazanie sztandaru 1945.

« wstecz

Kalendarz historyczny

«grudzień 2020»
P W Ś C P S N
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31

Wsparli nas

Odwiedź nas - zapraszamy!

WSTĘP WOLNY

W sprawie zwiedzania prosimy o wcześniejszy kontakt.

 

IZBA PAMIĘCI ZIEMI MSZCZONOWSKIEJ

Aleksandra Kacprzak - tel. 667 841 959

Barbara Gryglewska – tel. 531 997 560

mail: ipzm@izba.mszczonow.pl

IZBA PAMIĘCI RODZINY MAKLAKIEWICZÓW

Magdalena Podsiadły - tel. 605 869 094

Aleksandra Kacprzak - tel. 667 841 959

mail: izba.maklakiewicz@gci.mszczonow.pl

 

W sprawach pilnych prosimy o kontakt

z Gminnym Centrum Informacji w Mszczonowie

tel: 46 857 30 71

Skontaktuj się z nami

Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej

96-320 Mszczonów, ul. Warszawska 23

mail: ipzm@izba.mszczonow.pl

Aleksandra Kacprzak - 667 841 959

Barbara Gryglewska - 531 997 560

Izba Pamięci Rodziny Maklakiewiczów
 
96-320 Mszczonów, ul. Kościuszki 1
 
tel.: 605 869 094
 
mail: izba.maklakiewicz@gci.mszczonow.pl

Archiwalia Izby Pamięci

Copyright Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone.