Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej

Odnośniki

  • Ocaleni Żydzi 1960. Szaja Goldman w grudniu 2005 roku...

Amshinov, Omszynow, Amścinow, Jerszolin – czyli zapomniane oblicza Mszczonowa.

Od końca wieku XVII do początku lat 40-tych  wieku XX  Mszczonów zamieszkiwały dwa narody. Polacy i Żydzi wspólnie budowali miasto i tworzyli jego historię. Każdy z narodów wydał swoich sławnych synów, którzy zapisali się złotymi zgłoskami w dziejach Mszczonowa. Żydzi miasto nad Okrzeszą zwali- Amshinovem, Amścinowem, a niekiedy Omszynowem. Mszczonowskich  Żydów i Polaków różnił nie tylko język, ale także religia i obyczaje. Pomimo wszystko  potrafili żyć obok siebie w miarę zgodnie. Owszem zdarzały się konflikty sąsiedzkie, ale były też mieszane małżeństwa. Mszczonowska mieszana rodzina dzieliła się smutkami i radościami oraz dzielnie  stawiała czoła trudnym wydarzeniom historycznym. Wspólnie przeżyła  upadek  I Rzeczypospolitej, rozbiory, a następnie budowanie odrodzonej Polski. Koniec żydowskiej części Mszczonowa nastąpił w lutym 1941 roku, kiedy to niemalże wszystkich miejscowych wyznawców judaizmu hitlerowscy okupanci wywieźli do warszawskiego getta. Tragiczne lata wojny jak w zwierciadle pokazały na co stać ludzi. Jedni potrafili mordowanym Żydom podać  rękę i ryzykować dla nich swoje życie,  inni natomiast  swoimi czynami splamili  honor i zaprzeczyli  człowieczeństwu. Wśród tych mieszkańców Ziemi Mszczonowskiej, o których wiemy, że bohatersko nieśli pomoc swoim starszym braciom w wierze były m.in. rodziny: Guzików z Czekaja, Siniarskich z Lutkówki oraz  Rdzanowskich i Barników z Radziejowic. Tych, którzy pomagali była zdecydowana większość. Trzeba też  jednak wspomnieć o tym co chluby nam nie przynosi. W 1944 roku w jednym z domów na  ulicy Warszawskiej granatowy policjant znalazł żydowskiego, kilkuletniego chłopca, podobno wydał go mieszkaniec tego budynku. Nie mamy jednak pewności, czy rzeczywiście posądzony o ten straszny czyn był winny, dlatego też  lepiej nie przypominać  jego nazwiska. Żydowski chłopiec został tego samego dnia  zastrzelony na terenie kirkutu.

 

 

 

 

 

 

 

 

  • autor: oprac. Piotr Dymecki

« wstecz

Kalendarz historyczny

«listopad 2020»
P W Ś C P S N
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30

Wsparli nas

Odwiedź nas - zapraszamy!

WSTĘP WOLNY

W sprawie zwiedzania prosimy o wcześniejszy kontakt.

 

IZBA PAMIĘCI ZIEMI MSZCZONOWSKIEJ

Aleksandra Kacprzak - tel. 667 841 959

Barbara Gryglewska – tel. 531 997 560

mail: ipzm@izba.mszczonow.pl

IZBA PAMIĘCI RODZINY MAKLAKIEWICZÓW

Magdalena Podsiadły - tel. 605 869 094

Aleksandra Kacprzak - tel. 667 841 959

mail: izba.maklakiewicz@gci.mszczonow.pl

 

W sprawach pilnych prosimy o kontakt

z Gminnym Centrum Informacji w Mszczonowie

tel: 46 857 30 71

Skontaktuj się z nami

Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej

96-320 Mszczonów, ul. Warszawska 23

mail: ipzm@izba.mszczonow.pl

Aleksandra Kacprzak - 667 841 959

Barbara Gryglewska - 531 997 560

Izba Pamięci Rodziny Maklakiewiczów
 
96-320 Mszczonów, ul. Kościuszki 1
 
tel.: 605 869 094
 
mail: izba.maklakiewicz@gci.mszczonow.pl

Archiwalia Izby Pamięci

Copyright Izba Pamięci Ziemi Mszczonowskiej 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone.